آتشفشان روزنه‌ای در سطح زمین است که سنگ‌های گداخته، خاکستر و گازهای درون زمین از آن به بیرون فوران می‌کنند. فعالیت آتشفشانی با برون‌افکنی صخره‌ها، با گذشت زمان باعث پیدایش کوه‌های آتشفشانی بر سطح زمین می‌شود. آتشفشان‌ها معمولاً در نقاطی یافت می‌شوند که ورقه‌های زمین‌ساخت، همگرایی یا واگرایی دارند.

دید کلی

می‌دانیم که زمین در ابتدا به حالت کره گداخته‌ای بوده‌است که پس از طی میلیون‌ها سال بخش خارجی آن به صورت قشر سختی در آمد. این پوسته به دفعات بر اثر عبور مواد مذاب درونی سوراخ گردید و سنگ‌های آتشفشانی زیادی به سطح آن رسید. این عمل حتی در عصر کنونی نیز ادامه دارد. تمام پدیده‌هایی که با فوران توده‌های مذاب بستگی دارند، پدیده آتشفشانی می‌گویند و علمی را که هدف آن بررسی این پدیده‌هاست آتشفشان‌شناسی می‌نامند.

وقتی که از فعالیت آتشفشانی صحبت می‌شود در فکر خود فوران‌های بزرگ، سیل‌هایی از گدازه، بهمن‌هایی از سنگ‌های گرم و خاکستر، گازهای سمی و خطرناک و انفجارهای شدید در نظر مجسم می‌نماییم که با مرگ و خرابی همراه است. به قول ریتمن کسی که این حوادث را می‌بیند هرگز نمی‌تواند فراموش کند و این امر به قدرت عظیم طبیعت و ضعف نیروی انسانی مربوط می‌باشد.

بزرگترین آتشفشان کرهٔ زمین

بزرگترین آتشفشان کره زمین مونالوآ نام دارد که بخشی از جزایر هاوایی را تشکیل می‌دهد. محیط قاعده مخروط این آتشفشان ۶۰۰ کیلومتر و قله آن نسبت به کف اقیانوس که آن را احاطه کرده‌است ۱۰ کیلومتر ارتفاع دارد. این آتشفشان، همراه با سایر قسمت‌های جزایر هاوایی نشان‌دهندهٔ موادی هستند که به وسیله فوران‌هایی که از یک میلیون سال پیش تاکنون ادامه داشته‌اند، بیرون ریخته شده‌اند.

بزرگترین آتشفشان کشف بشر

بزرگترین آتشفشانی که تا کنون به وسیله بشر کشف شده‌است، الیمپوس مونز یا کوه المپوس نام دارد که در بهرام واقع است. شواهد به دست آمده از طریق عکس‌برداری‌های سفینهٔ فضایی مارینر ۹ نشان می‌دهد که ارتفاع این آتشفشان احتمالاً ۲۳ کیلومتر بوده و کالدرای آن نیز ۶۵ کیلومتر عرض دارد. 

اقسام آتشفشان‌ها

   1. آتشفشان‌های نقطه‌ای که مواد گداخته از یک محل بیرون می‌آید (آتشفشان نوع مرکزی).

   2. آتشفشان‌های شکافی یا خطی که فوران آن در امتداد یک شکاف صورت می‌گیرد.

    * انواع آتشفشان‌های نقطه‌ای عبارتند از:

   1. آتشفشان‌های نوع هاوایی یا سپری

   2. آتشفشان‌های نوع استرومبولی

   3. آتشفشان‌های پرکابی

   4. آتشفشان‌های نوع پله

   5. آتشفشان‌های نوع ولکانو

    * انواع آتشفشان‌های شکافی یا خطی عبارتند از:

   1. فوران‌های خطی غیر انفجاری

   2. فوران‌های خطی انفجاری

آتشفشانهای مهم کره زمین

·       در ایتالیا کوه وزوویوس در 79 میلادی فعالیت کرد و پمپئی در زیر مواد آتشفشانی این کوه مدفوع شد.

·       در شمال سیسیل در جزایر لیپاری کو استرومبولی در 1956 فعالیت کرد، این کوه 926متر ارتفاع داشته و به چراغ دریای مدیترانه معروف است.

·       در جزیره ایسلند بیش از 25 آتشفشان فعال وجود دارد، آتشفشان اسک جا بزرگترین و فعالترین آنها است.

·       در جزایر کومور(جنوب شرقی افریقا)آتشفشان فعال کارتالا وجود دارد، آخرین انفجار بزرگ آن در سال 1904 بوده است.

·       در جزیره رئونیون در شرق مادگاسکار(جنوب شرقی افریقا)آتشفشان فعال پیتون دولافرنرز وجود دارد.

·       در جزایر کوریل(بین ژاپن و روسیه )13 آتشفشانوجود دارد که تعدادی از آنها زیر دریا می باشند. در ژاپن حداقل34 مخرج آتشفشانی وجود دارد(مثلا فوجی یاما در جنوب غربی توکیو به ارتفاع3773 متر که به کوه مقدس معروف است) و یا آدزو مایاما و اسامایاما که فعالند.

·      در جزایر فیلیپین بیش از یکصد مرکز انفجار وجود دارد که مهمترین آنها هیبوک هیوک در جزیره کامی گونتن است.

·       در هاوایی نیز آتشفشانهای فعال وجود دارد مانند مالونالو(4170 متر) که بسش از آتشفشانهای دیگر لاو از آن خارج میشود، انفجار عظیم آن در 1950 به وقوع پیوست.

·       در جزابر سوماترا و جاوه اندونزی نیز آتشفشانهای زیادی وجود دارد که معروفترین آنها کراکانو می باشد

·       در گواتمالا نیز کوه هایی مانند سانتامار یا کوئیزال(خطرناکترین آتشفشان آمریکای مرکزی) و ناهومولکووسان بدرو از آتشفشانهای فعال می باشد

·       در السالوادر کوه انرالکو که در 1956 فعالیت کرد به چراغ دریایی معروف است

·       در شیلی و آرژانتین بیش از 25 آتشفشان فعال ونیمه فعال وجود دارد که خلال سالهای(1948-1960)بسیار فعالیت کرده اند

·       بزرگترین مجموعه آتشفشانهای جهان در اندونزی قرار دارد(167 کوه)

·       بلند ترین کوه آتشفشان فعال جهان کوه آنتوفالا در آرژانتین است(6450 متر)

·       بلند ترین کوه آتشفشان خاموش جهان آکونگاگوا در آرژانتین است (6960 متر)

·       طویل ترین جریان مواد مذاب آتشفشانی بر اثر انفجار کوه لکی در ایسلند بوده (به طول 70 کیلومتر)

·       بزرگترین دهانه آتشفشان دنیا متعلق به قله کالدرا از کوه آسو در جزیره کیوشو ژاپن با 5/27 کیلو متر عرض- قله آتشفشان نگرونگرو نیز در شمال تانزانیا 20 کیلومتر عرض است.

·       بزرگترین انفجار آتشفشانی متعلق به کوه کراکاتو اندونزی بوده که در ساعت 10  صبح روز27 اوت 1883 به وقوع پیوست .163 دهکده ویران و 36880 نفر در اثر امواج زلزله کشته شدند. این انفجار 26 برابر قدرت بمب هیدروژنی بوده است (5 برابر این انفجار در سانتورنی اقیانوس آرام در 1470سال قبل از میلاد به وقوع پیوست).

منبع:

zaronline.mihanblog.com

معرفی تمام آتشفشانهای جهان

بخش اول اروپا

ALBAN Hills

کشور : ایتالیا

ناحیه : ایتالیا

شماره آتشفشان : 0101-004

نوع آتشفشان : کالدرا

وضعیت آتشفشان : هلوسن ؟

آخرین فوران : نامعلوم

ارتفاع : 949 متر

عرض جغرافیایی : 41.73 دجه شمالی

طول جغرافیایی : 12.70 درجه شرقی

 

Amiata

کشور : ایتالیا

ناحیه : ایتالیا

شماره آتشفشان : 0101001A

نوع آتشفشان : کنبد لاوا

وضعیت آتشفشان : پلیستوسن - فومارولیک

آخرین فوران : پلیستوسن

ارتفاع : 1738 متر

عرض جغرافیایی : 42.90 درجه شمالی

طول جغرافیایی : 11.63 درجه شرقی

 

Aragats

کشور :آرمنیا
ناحیه :آرمنیا
شماره آتشفشان : 0104-06 

نوع آتشفشان :استراتولکانو
وضعیت آتشفشان : هلوسن
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع : 4095 متر
عرض جغرافیایی : 40.53 درحه شمالی
طول جغرافیایی: 44.20 درجه شرقی

 

Ararat

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-04-
نوع آتشفشان : استراتوکانو
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 1840
ارتفاع: 5156 متر
عرض جغرافیایی : 39.70 درجه شمالی
طول جغرافیایی : 44.30 درجه شرقی

 

 

Calatrava Volcanic Field

 

کشور : اسپانیا
ناحیه : اسپانیا
شماره آتشفشان : 0100-04-
نوع آتشفشان : مخروطه پیروکلاستیک
وضعیت آتشفشان : رادیوکربن
آخرین فوران : 3600 قبل از میلاد
ارتفاع : 1117 متر
عرض جغرافیایی : 38.87 درجه شمالی
طول جغرافیایی : 4.02 درجه غربی

 

 

Campi Flegrei

کشور : ایتالیا
ناحیه : ایتالیا
شماره آتشفشان : 0101-01=
نوع آتشفشان : کالدرا
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 1538
ارتفاع : 458 متر
عرض جغرلفیایی :40.827°N
طول جغرافیایی :14.139°E

 

Campi Flegrei Mar Sicilia

 

کشور :ایتالیا
ناحیه : ایتالیا
شماره آتشفشان :0101-07=
نوع آتشفشان :آتشفشان اقیانوسی
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 1867
ارتفاع :-8
عرض جغرلفیایی : 37.10°N *
طول جغرافیایی : 12.70°E

 

Chaîne des Puys

کشور :فرانسه
ناحیه :فرانسه
شماره آتشفشان :0100-02-
نوع آتشفشان :خاکستر گنبدی
وضعیت آتشفشان :رادیو کربن
آخرین فوران :4040BC+150
ارتفاع :1464
عرض جغرلفیایی : 45.775°N *
طول جغرافیایی : 2.97°E

 

Elbrus

کشور :روسیه
ناحیه :جنوب غربی روسیه
شماره آتشفشان : 0104-01-
نوع آتشفشان :استراولکانو
وضعیت آتشفشان :تفرو ولکانو
آخرین فوران :50AD±50
ارتفاع :5633
عرض جغرلفیایی : 43.33°N
طول جغرافیایی : 42.45°E

 

Erciyes Dagi

کشور :ترکیه
ناحیه :ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-01=
نوع آتشفشان :استراولکانو
وضعیت آتشفشان :هولوسن ؟
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع :3916
عرض جغرلفیایی :42.45°E
طول جغرافیایی :35.48°E

 

Etna

کشور : ایتالی
ناحیه :ایتالیا
شماره آتشفشان : 0101-6=
نوع آتشفشان : اساراولکانو
وضعیت آتشفشان :هیستوریکال
آخرین فوران :2006
ارتفاع :3350
عرض جغرلفیایی : 37.734°N
طول جغرافیایی :15.004°E

 

 

 

Ghegam Ridge

کشور : آرمنیا
ناحیه :آرمنیا
شماره آتشفشان : 0104-07-
نوع آتشفشان : پایگاه آتشفشانی
وضعیت آتشفشان : Anthropology
آخرین فوران : 1900 BC
ارتفاع :3597 متر
عرض جغرلفیایی : 40.275°N
طول جغرافیایی : 44.75 درجه شرقی

 

Girekol

کشور : ترکیه
ناحیه :ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-022
نوع آتشفشان :نامعلوم
وضعیت آتشفشان : هلوسن
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع :نامعلوم
عرض جغرلفیایی : 39.17°N
طول جغرافیایی : 43.33°E

 

Göllü Dag

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-003
نوع آتشفشان : گنبد گدازه
وضعیت آتشفشان :هلوسن ؟
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع : 2143
عرض جغرلفیایی : 38.25°N
طول جغرافیایی : 34.57°E

 

Hasan Dagi

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-002
نوع آتشفشان : استراولکانو
وضعیت آتشفشان : Anthropology
آخرین فوران : 6200 BC ( قبل یا در )
ارتفاع : 3253 متر
عرض جغرلفیایی : 38.13°N
طول جغرافیایی : 34.17°E

 

 

Ischia

کشور : ایتالیا
ناحیه : ایتالیا
شماره آتشفشان : 0101*03=
نوع آتشفشان : آتشفشان مرکب
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 1650
ارتفاع : 789 متر
عرض جغرلفیایی : 40.73°N
طول جغرافیایی : 13.897°E

 

Kabargin Oth Group

کشور : گرجستان
ناحیه : گرجستان
شماره آتشفشان : 0104-03-
نوع آتشفشان : مخروطه های خاکستر
وضعیت آتشفشان : هلوسن
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع : 3650 متر
عرض جغرلفیایی : 42.55°N
طول جغرافیایی : 44.00°E

 

 

Karaca Dag

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-011
نوع آتشفشان : آتشفشان سپری
وضعیت آتشفشان : هلوسن
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع : 1975 متر
عرض جغرلفیایی : 37.67°N
طول جغرافیایی : 39.83°E

 

Karapinar Field

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-001
نوع آتشفشان : گنبدهای خاکستری
وضعیت آتشفشان : هلوسن
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع :1302 متر
عرض جغرلفیایی : 37.67°N
طول جغرافیایی : 33.65°E

 

Kasbek

کشور : گرجستان
ناحیه : گرجستان
شماره آتشفشان : 0104-02-
نوع آتشفشان : استراولکانو
وضعیت آتشفشان :Tephrochronology
آخرین فوران : 750 BC ± 50 years
ارتفاع : 5050 متر
عرض جغرلفیایی : 42.70°N
طول جغرافیایی : 44.50 E

 

Kos

کشور : یونان
ناحیه : یونان
شماره آتشفشان : 010206=A
نوع آتشفشان : کلدرا
وضعیت آتشفشان : Pleistocene-Fumarolic
آخرین فوران : پلیستوسن
ارتفاع : 430 متر
عرض جغرلفیایی : 36.852°N
طول جغرافیایی : 27.251°E

 

 

Kula

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-00-
نوع آتشفشان : مخروطه های خاکستر
وضعیت آتشفشان : هلوسن
آخرین فوران : نامعلوم
ارتفاع : 750? متر
عرض جغرلفیایی : 38.58°N
طول جغرافیایی : 28.52°E

 

Larderello

کشور : ایتالیا
ناحیه : ایتالیا
شماره آتشفشان : 0101-001
نوع آتشفشان : دهانه انفجاری
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 1282
ارتفاع :500? متر
عرض جغرلفیایی : 43.25°N
طول جغرافیایی : 10.87°E

 

Lipari

کشور : اینالیا
ناحیه : ایتالیا
شماره آتشفشان : 0101-042
نوع آتشفشان : استراولکانو
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 729 AD (?)
ارتفاع : 602 متر
عرض جغرلفیایی : 38.48°N
طول جغرافیایی : 14.95°E

 

Methana

کشور : گرجستان
ناحیه : گرجستان
شماره آتشفشان : 0102-02=
نوع آتشفشان : گنبد لاوا
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 285 BC
ارتفاع :760 متر
عرض جغرلفیایی : 37.615°N
طول جغرافیایی : 23.336°E

 

 

Mílos

کشور : یونان
ناحیه : یونان
شماره آتشفشان : 0102-03=
نوع آتشفشان : استراولکانو
وضعیت آتشفشان : رادیوکربن
آخرین فوران : 140 AD ( درصد خطا 300 سال )
ارتفاع : 751 متر
عرض جغرلفیایی : 36.699°N
طول جغرافیایی : 24.439°E

Nemrut Dagi

کشور : ترکیه
ناحیه : ترکیه
شماره آتشفشان : 0103-02
نوع آتشفشان : استراولکانو
وضعیت آتشفشان : هیستوریکال
آخرین فوران : 1650
ارتفاع : 2948 متر
عرض جغرلفیایی :38.65°N
طول جغرافیایی :42.23°E

منبع:

zaronline.mihanblog.com

• برچسب ها: آتش فشان، جهان، جغرافی،